Nowy Świat

Jak AI zmienia naszą pracę?

Wersja na telefon: treść slajdów i źródła.

pełna prezentacja z mapą ↗

Zanim ruszymy · legenda mapy

Legenda mapy

„Prawnik” = każdy z Was: prawo i administracja.
Mapa powstała w oparciu o badania i moje doświadczenia.
Badania dotyczą starszych modeli — traktujcie je jako minimum.
Liczby się zestarzeją. Patrzcie na kierunek.

Mapa · postrzępiona granica

Co leży w granicy, a co poza nią?

Możliwości AI są nierówne: świetne w jednym zadaniu, zaskakująco słabe w sąsiednim, które wygląda na równie trudne. Badacze nazwali to postrzępioną granicą.

1 · w granicy

Kontrola formalna odwołania: termin, opłata, pełnomocnictwo — GPT-4.1: 96–100% trafności · 101 spraw KIO

1 · poza granicą

Napisanie wyroku na egzaminie do KIO — 37/100 przy progu 50 · modele z 2025 r.

2 · w granicy

Wykrycie zmyślonej sygnatury, z dostępem do bazy — 93,5–100% wykrytych

2 · poza granicą

Wykrycie wyroku, który istnieje, ale mówi co innego — 46–83% wykrytych

3 · w granicy

Streszczenie dokumentu, który AI dostała — 77,2% wymaganych elementów · VLAIR 2025

3 · poza granicą

Przywołanie orzeczeń z pamięci, bez sprawdzenia — NSA, I OSK 590/26: części sygnatur nie ma

Dell'Acqua i in. (2026) · Vals AI, VLAIR (2025) · Karp i in. (2026) · Liu i in. (2026), preprint · NSA, I OSK 590/26

Sąd · od herezji do praktyki

„Oto propozycja, którą — jak podejrzewam — wielu odruchowo potępi jako herezję […]. Ci, którzy — tak jak ja — uważają, że »zwykłe znaczenie« jest podstawową regułą interpretacji tekstów prawnych, powinni rozważyć — podkreślam: rozważyć — czy i w jaki sposób modele językowe oparte na sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT […], mogłyby — mogłyby — znaleźć zastosowanie w analizie interpretacyjnej. Tak oto pomyślałem to, co nie do pomyślenia, i powiedziałem to, czego nie należy mówić.”USA, 2024 · sędzia Kevin Newsom, federalny sąd apelacyjny, zdanie zbieżne · tłum. własne, skrócone

oryginał (EN)

“Here’s the proposal, which I suspect many will reflexively condemn as heresy, but which I promise to unpack if given the chance: Those, like me, who believe that ‘ordinary meaning’ is the foundational rule for the evaluation of legal texts should consider—consider—whether and how AI-powered large language models like OpenAI’s ChatGPT, Google’s Gemini, and Anthropic’s Claude might—might—inform the interpretive analysis. There, having thought the unthinkable, I’ve said the unsayable.”

Pakistan · 2024–2025

1559 sędziów w eksperymencie — ok. połowa sędziów pierwszej instancji w kraju

+6,3%

więcej rozstrzygniętych spraw, gdy sędziowie dostali AI z dopasowanym szkoleniem

Także: Shenzhen, 2024 — sądowy model pisze uzasadnienie według rozstrzygnięcia sędziego, a sędzia je poprawia · Los Angeles, 2026 — pilotaż AI do streszczeń i projektów rozstrzygnięć

Polska · 2026

Asystent urzędnika ma w najbliższych tygodniach trafić do Prokuratorii Generalnej RP

PLLuM

polski model: wyszukiwanie i analiza prawa, streszczenia, anonimizacja; do końca roku także samorządy, m.in. Poznań

Snell v. United Specialty (11th Cir. 2024) · CEPR DP21783 (2026) · Raport ONZ A/80/169 (2025) · Rzeczpospolita, 29.09.2026 · Bell i Legg (2026)

Gildia prawników · jak AI widzi prawnika i urzędnika

„Narysuj mi prawnika w pracy”

Obraz wygenerowany przez Gemini: mężczyzna w garniturze przy biurku pisze na dokumentach, za oknem Warszawa z Pałacem Kultury
Google · Gemini
Obraz wygenerowany przez model OpenAI w Codexie: mężczyzna w garniturze przy biurku podpisuje dokumenty, za nim półki z książkami i waga
OpenAI · Codex

„Narysuj mi urzędnika w pracy”

Obraz wygenerowany przez Gemini: kobieta w granatowej marynarce przy biurku w jasnym urzędzie czyta dokument, na biurku segregatory Sprawy obywatelskie i Wnioski
Google · Gemini
Obraz wygenerowany przez Ideogram 4.0: urzędnik przy biurku w urzędzie, monitor kineskopowy, pieczątki, stosy teczek i petenci czekający na krzesłach
Ideogram 4.0

Gildia prawników · czas pracy, badanie brytyjskie

Na co przeznacza czas prawnik w pracy?

Kontakt z klientem
22,8%
Administracja kancelarii
15,7%
„Martwy czas” między zadaniami
15,0%
Redagowanie dokumentów
14,5%
Czytanie i ocena dokumentów
12,6%
Nadzór i rozmowy w zespole
8,4%
Pozostałe
10,9%
Nowe (np. praca na poziomie wyżej)
?

W kontakcie z klientem, administracji kancelarii i czytaniu dokumentów też się pisze (maile, oferty); badanie tego nie rozbija.

2017: „bardzo trudno zautomatyzować” — Remus i Levy o pisaniu prawniczym.

Czy prawnicy będą zbędni, czy ich praca się zmieni?

„robię” → „projektuję, jak praca się wykonuje”

LETR (2013), tab. 2.6 · Remus i Levy (2017) · FT, ranking Innovative Lawyers (2026) · Mollick (2026)

Gildia prawników · mniej czasu na zadania, więcej na cel

Cel pracy i zadania

Jensen Huang podczas rozmowy w podkaście No Priors
No Priors · 8 stycznia 2026 · fragment (od 9:03) ↗

1. Co jest odpowiednikiem „pisania kodu” w pracy prawnika albo urzędnika?
2. A co jest celem tej pracy?

No Priors, 8.01.2026

Kuźnia · jedna osoba, cały warsztat

Nowe zadanie: narzędzie, które rozwiąże problem.

Kiedyś: informatyk i prawnik. Dziś: pierwsza wersja w jeden wieczór.

Fragment rezolucji Rady Praw Człowieka ONZ 47/23 z 13 lipca 2021 r.: tytuł i wynik głosowania imiennego
dokument źródłowy: rezolucja Rady Praw Człowieka 47/23 (2021)
Łukasz Szoszkiewicz na stoisku Geneva Human Rights Hub pokazuje na monitorze mapę z HRC Voting
Geneva Human Rights Hub, lipiec 2026 · fot. Domenico Zipoli
Zrzut ekranu narzędzia HRC Voting
HRC Voting · 7 406 tekstów · 2 730 głosowań imiennych · ponad 260 tys. głosów państw (Komisja i Rada Praw Człowieka + III Komitet ZO)
HRC Voting, profil Polski: mapa świata — państwa na niebiesko głosują w Radzie Praw Człowieka zwykle tak jak Polska (m.in. państwa UE, Australia, Japonia), na czerwono zwykle odwrotnie (m.in. Rosja, Chiny)
z kim głosuje Polska: niebieskie — tak samo, czerwone — odwrotnie

Nie tylko ja: Repsol (Hiszpania) — FT 2026: Most innovative in-house legal team in Europe. Ok. 200 osób w dziale prawnym, każda ma 100 godzin rocznie na naukę programowania i AI.

otwórz HRC Voting ↗

Rezolucja RPCz 47/23 · HRC Voting · Dell'Acqua i in., Cybernetic Teammate (2025) · FT, Innovative Lawyers (2026)

Pracownia alchemika · jak powstaje eliksir

Przygotowanie tanieje. Decyzja i ocena zostają przy Was.

DECYZJA — co jest problemem? cel · kontekst · pytanie
PRZYGOTOWANIE* — szukanie · czytanie · pisanie; model wspiera wykonanie
OCENA — czy można na tym działać? weryfikacja · skutki uboczne

DOTĄD
Z AI

decyzjaprzygotowanieocena

* Część badaczy przestrzega: pisanie to też myślenie — decyzja powstaje w trakcie pisania (Bell i Legg 2026).

Po kolorze nie poznasz. Pełnomocnik powołał w zażaleniu trzy postanowienia NSA. Sygnatury były prawdziwe, ale „…żadne nie odzwierciedla realnego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego” (NSA, I FZ 104/26).

Nie tylko u nas. Baza Charlotina: ponad 2000 takich spraw na świecie, z Polski dwie.

NSA, I FZ 104/26 · Bell i Legg (2026) · Charlotin (2026)

Pracownia alchemika · rzecznicy patentowi · eksperyment 2026

AI pomaga każdemu. Uczy tych, którzy mają podstawy.

133 rzeczników patentowych z USA, 3 miesiące z asystentem AI lub bez niego, na koniec test bez AI.

Pisanie z AI

Lepsze zgłoszenia. Największy zysk u juniorów.

Na koniec, bez AI: ocena projektu

Seniorzy z grupy AI lepsi od seniorów bez AI. Juniorzy średnio bez zysku.

Na studiach — bez skrótów. W pracy — z AI.Tylko ćwicząc sami, nauczycie się, na co zwracać uwagę, co sprawdzać i co można oddać narzędziu.

Autor i in., NBER WP 35720 (2026)

Port

Wypływacie na nieznane wody.

Zabieracie wszystko, co zdobyliście po drodze.
Będziemy Wam pomagać przygotować się na nowe wyzwania.
Powodzenia.

Transparentnie

Jak powstała ta prezentacja

Z AI i pod pełną kontrolą autora. Koncepcja, tezy, kierunek i każda decyzja o treści i wyglądzie: Łukasz Szoszkiewicz. Źródła: 20 z 31 pozycji w bibliografii wskazał autor — wprost (14) albo jako trop, który AI rozwinęła (6); 11 AI znalazła na jego prośbę. Linki w ukrytych miejscach na mapie niemal wszystkie podał autor. AI pisała kod, sprawdzała liczby i cytaty w tekstach źródeł, generowała mapy i obrazy. Tylko w Claude Code: 12 dni (20.09–1.10.2026), ok. 200 poleceń, ok. 22 godziny pracy w sesji, ok. 2 450 wywołań narzędzi, ok. 3,4 mln tokenów napisanych przez model. Do tego Codex (mapy, grafiki), ChatGPT (research), Gemini i Ideogram (obrazy prawnika i urzędnika). To nie był jeden prompt.

Po wykładzie

Źródła

Ilustracje map i bohaterów (Wiedźmin, Odyseja): wygenerowane w Codexie (OpenAI) na potrzeby wykładu, 25–27.09.2026. Obrazy „prawnik w pracy”: OpenAI (Codex) i Google Gemini, 23.09.2026. Obrazy „prawnik w starożytnej Grecji” (Odyseja): OpenAI (ChatGPT) i Google Gemini, 29.09.2026. Zdjęcie ze stoiska w Genewie (VII 2026): Domenico Zipoli. Muzyka: L. Göransson, „The Odyssey” (2026) — fragment „The Trial of the Bow / Vengeance” na końcu; motyw główny gra tylko na sali.