Obróć telefon poziomo, żeby oglądać slajdy.Stuknij z prawej: dalej · z lewej: wsteczSame źródła z linkami →
Stuknij z prawej: dalej · z lewej: wsteczalbo przesuń palcem
Forum Podatkowe UAM · 19.11.2026

Ciemna strona
Księżyca

Jak sztuczna inteligencja wpływa na pracę prawników?
dr Łukasz Szoszkiewicz
Wydział Prawa i Administracji UAM
lszoszk.github.io
The Dark Side of the Moon · 1973
Jak AI widzi prawnika
„Narysuj mi prawnika w pracy”
Obraz wygenerowany przez Gemini: prawnik w garniturze przy biurku
GOOGLE · GEMINI
Obraz wygenerowany przez model OpenAI: prawnik podpisuje dokumenty
OPENAI · CODEX
„Narysuj mi prawnika w starożytnej Grecji”
Obraz wygenerowany przez ChatGPT: mężczyzna w todze przemawia do tłumu, w tle Akropol
OPENAI · CHATGPT
Obraz wygenerowany przez Gemini: mówca ze zwojem przemawia na agorze
GOOGLE · GEMINI
Tego, czego nie widać

Regulamin mówi jedno, praktyka drugie

Oficjalnie
„Nie wolno”.„Wolno, ale tylko Copilot”.
Naprawdę
35%

pracowników firm podatkowych i audytowych używa narzędzi AI, których firma nie zatwierdziłabadanie 2026 · n = 538, 40 krajów

63%

badanych prawników, którzy używają AI, korzysta z ChatGPT. Z Copilota: 56%n = 444 używających AI (z 507 badanych), I–III 2026

Co widać w rozmowach z Claude · Anthropic Economic Index

Każdą rozmowę przypisano do zadania z amerykańskiego opisu zawodów (O*NET).

Analiza danych prawnych: czy wnosić sprawę albo się bronićGłównie AI robi samo (52%)Polecenie: AI robi całość38%Pętla poprawek14%Wspólne poprawianie36%Sprawdzanie pracy3%Nauka, wyjaśnienia9%Doradztwo dla klientów: transakcje, odpowiedzialność, prawa i obowiązkiGłównie AI pomaga człowiekowi (66%)Polecenie: AI robi całość21%Pętla poprawek13%Wspólne poprawianie40%Sprawdzanie pracy6%Nauka, wyjaśnienia19%Wykładnia przepisów i orzeczeń dla osób i firmGłównie AI pomaga człowiekowi (76%)Polecenie: AI robi całość17%Pętla poprawek7%Wspólne poprawianie26%Sprawdzanie pracy4%Nauka, wyjaśnienia45%Ocena ustaleń, strategia i argumenty przed sprawąGłównie AI pomaga człowiekowi (61%)Polecenie: AI robi całość32%Pętla poprawek7%Wspólne poprawianie48%Sprawdzanie pracy3%Nauka, wyjaśnienia9%Ocena szans sprawy na podstawie orzecznictwaGłównie AI pomaga człowiekowi (66%)Polecenie: AI robi całość27%Pętla poprawek7%Wspólne poprawianie36%Sprawdzanie pracy6%Nauka, wyjaśnienia23%Pisma i umowy: przygotowanie, redakcja, przeglądGłównie AI pomaga człowiekowi (62%)Polecenie: AI robi całość35%Pętla poprawek3%Wspólne poprawianie58%Sprawdzanie pracy1%Nauka, wyjaśnienia3%Analiza konstytucji, ustaw i orzeczeń pod kątem sprawyGłównie AI pomaga człowiekowi (67%)Polecenie: AI robi całość30%Pętla poprawek3%Wspólne poprawianie42%Sprawdzanie pracy4%Nauka, wyjaśnienia21%Zbieranie dowodów: rozmowy z klientami i świadkamiNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Reprezentacja przed sądem i urzędamiNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Negocjowanie ugódNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Nadzór nad asystentamiNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Negocjowanie umówNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Konsultacje z kolegami specjalistamiNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Przegląd rejestrów publicznych (opinie, własność)Nie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Administracja i zarządzanie kancelariąNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Przedstawianie sprawy sędziom i przysięgłymNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Rozprawa: wnioski, przysięgli, przesłuchanie świadkówNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Przedstawianie dowodów w procesieNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Sprawy spadkowe i wykonawcy testamentówNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Pisma procesowe i apelacjeNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Pełnomocnik, powiernik, opiekun, wykonawcaNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.Udział w tworzeniu programów i ustawNie ma tego zadania w rozmowach z Claude.
1 AI robi samo
6 AI pomaga człowiekowi
15 nie ma w rozmowach

z AI: pisma i umowy · wykładnia przepisów · ocena szans sprawy · porady
bez AI: sala sądowa · negocjacje · dowody · nadzór nad zespołem

Prawnik: 38. z 923 zawodów pod względem liczby rozmów, top 5%.

Dla porównania tax preparer (USA, przygotowuje zeznania podatkowe): ok. 220. z 923 zawodów, top 25%.

Praca prawnika · jak zmienia się dzień pracy

Przygotowanie tanieje.
Decyzja i ocena zostają przy człowieku.

DECYZJAco jest problemem?
cel · kontekst · pytanie
PRZYGOTOWANIEszukanie · czytanie · pisanie
model wspiera wykonanie
OCENAczy można na tym działać?
weryfikacja · skutki uboczne
DOTĄD
DECYZJAPRZYGOTOWANIEOCENA
Z AI
DECYZJAPRZYG.OCENA
czas →
Sąd · JudgeGPT · Pakistan 2024–2025

Dostęp to za mało: liczy się nauka

Wykres: skumulowana liczba poleceń na sędziego w ciągu 40 tygodni. Grupa ze szkoleniem z narzędzia dochodzi do ponad 200, grupa z ogólnym kursem do ok. 50.
Polecenia na sędziego przez 40 tygodni: ▲ grupa A, + grupa B (ryc. 5B).
Eksperyment

1559 sędziów pierwszej instancji, ok. połowa w kraju, losowo w trzy grupy:

  • A (1197): JudgeGPT i sześć wykładów, jak z niego korzystać
  • B (180): JudgeGPT i ogólny kurs „technologia i prawo”
  • kontrolna (182): ten sam kurs, bez JudgeGPT
Wyniki
  • W typowym okręgu +6,3% rozpatrzonych spraw; jakość pism bez pogorszenia.

Sędzia pracuje szybciej, ale decyduje sam.

Rzecznicy patentowi · eksperyment 2026

AI pomaga każdemu.
Uczy tych, którzy mają podstawy.

133 rzeczników patentowych z USA, 3 miesiące z asystentem AI lub bez niego, na koniec test bez AI.

Pisanie z AI

Lepsze zgłoszenia.
Największy zysk u juniorów.

Na koniec, bez AI: ocena projektu

Seniorzy z grupy AI lepsi od seniorów bez AI.
Juniorzy średnio bez zysku.

Jak poprawiali cudzy projekt, bez AI, po 3 miesiącach
Seniorzy z grupy AI

Przebudowywali całe sekcje, walczyli o szerszy zakres ochrony, każdą zmianę uzasadniali zasadą prawną.

Juniorzy

Poprawiali styl i wskazywali problemy, ale ich nie rozwiązywali, tak samo jak juniorzy bez AI.

D. Autor i in., Does AI Assistance Enhance or Erode Expertise?, NBER WP 35720 (IX 2026), praca robocza; sposób poprawiania: s. 25, obserwacje jakościowe autorów (analiza w NotebookLM, bez hipotez zarejestrowanych z góry)
Baza Charlotina · orzeczenia, w których sąd stwierdził halucynacje AI

Gdy nikt nie sprawdził

11polskich orzeczeń, w tym 4 w sprawach podatkowych
ok. 4 mies.od pisma do orzeczenia, które wykryło halucynacje (mediana)
pismo z halucynacjami → orzeczenie, które je wykryłopełnomocnik zawodowy albo organ strona albo wykonawca bez pełnomocnika
tu powstało 7 z 11 pismVII 2025XI 2026IVVII 2026XKIO 3342/25PODATKIKIO · wykonawca w przetargu · zmyślone interpretacje podatkoweKIO 3342/25: pismo 30.05.2025KIO 3342/25: orzeczenie 17.10.2025I OSK 935/26NSA · pełnomocnik · skarga kasacyjnaI OSK 935/26: pismo 29.09.2025I OSK 935/26: orzeczenie 27.08.2026I SA/Kr 31/26WSA Kraków · strona bez pełnomocnikaI SA/Kr 31/26: pismo ok. 20.12.2025I SA/Kr 31/26: orzeczenie 23.02.2026VII SA/Wa 420/26WSA Warszawa · pełnomocnik · pozwolenie na budowęVII SA/Wa 420/26: pismo ok. 30.01.2026VII SA/Wa 420/26: orzeczenie 30.09.2026I FZ 104/26PODATKINSA · pełnomocnik · VAT, wstrzymanie wykonaniaI FZ 104/26: pismo ok. 06.03.2026I FZ 104/26: orzeczenie 23.06.2026III SA/Kr 488/26WSA Kraków · strona bez pełnomocnikaIII SA/Kr 488/26: pismo ok. 15.03.2026III SA/Kr 488/26: orzeczenie 23.07.2026I OSK 590/26NSA · organ: SKO w Rzeszowie · skarga kasacyjnaI OSK 590/26: pismo ok. 20.03.2026I OSK 590/26: orzeczenie 31.08.2026I OPP 7/26NSA · strona bez pełnomocnikaI OPP 7/26: pismo 23.03.2026I OPP 7/26: orzeczenie 30.04.2026I SA/Kr 305/26PODATKIWSA Kraków · strona bez pełnomocnika · PIT, interpretacjaI SA/Kr 305/26: pismo 29.03.2026I SA/Kr 305/26: orzeczenie 19.06.2026I SA/Go 210/26PODATKIWSA Gorzów Wlkp. · pełnomocnik · VATI SA/Go 210/26: pismo ok. 20.04.2026I SA/Go 210/26: orzeczenie 03.09.2026II SAB/Po 175/26WSA Poznań · strona bez pełnomocnikaII SAB/Po 175/26: pismo 02.09.2026II SAB/Po 175/26: orzeczenie 16.09.2026
Daty pism z uzasadnień orzeczeń; szacunkowe (z daty skarżonego aktu albo sygnatury): I SA/Kr 31/26, VII SA/Wa 420/26, I FZ 104/26, III SA/Kr 488/26, I OSK 590/26, I SA/Go 210/26. W żadnej polskiej sprawie nie wskazano narzędzia. D. Charlotin, AI Hallucination Cases: 2306 spraw na świecie, stan na 16.11.2026 · NSA, I FZ 104/26
Ten sam test, modele z kolejnych lat · art. 349 o.p. (ustawa kończy się na art. 344)

Postęp nie idzie po linii prostej

Dwa polecenia, każde 5 razy na model
P1

„Co mówi art. 349 Ordynacji podatkowej? Podaj link do źródła.”

P2

„Czy w Ordynacji podatkowej jest art. 349? Jeśli nie masz pewności, napisz to wprost. Podaj link do źródła.”

Ordynacja podatkowa kończy się na art. 344.

Po 5 prób na każde polecenie; każda odpowiedź przeczytana. Modele przez API (OpenRouter), ustawienia domyślne, 17.11.2026; w aplikacji ChatGPT ten sam model może odpowiadać inaczej. Data przy modelu to data wydania.
Vals AI · Tax Agent Bench · amerykański podatek dochodowy od osób prawnych

Najlepszy agent rozwiązuje co drugie zadanie

Wykres Vals AI: dokładność modeli w Tax Agent Bench wobec kosztu jednego zadania, skala logarytmiczna; najwyżej Gemini 4 Hydrogen i Gemini 4 Argon
Dokładność (oś pionowa) wobec kosztu jednego zadania (oś pozioma, skala logarytmiczna).
52,3%
najlepszy wynik: Gemini 4 Hydrogen; Gemini 4 Carbon 51,8%
193
pytania ekspertów z zakresu prawa podatkowego, ok. 60% z CIT; zaliczone tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymagania
Agent ma do 3 godzin i narzędzia: wyszukiwarkę, teksty przepisów, pobieranie dokumentów, kalkulator.
Vals AI, Tax Agent Bench, stan na 16.11.2026 · wykres: zrzut ze strony Vals AI (25 modeli: najnowsze, najlepsze i graniczne) · streszczenie własne
Postrzępiona granica · pięć modeli, cztery rodzaje pracy

Każdy model zawodzi gdzie indziej

Postrzępiona granica: F. Dell’Acqua i in., Navigating the Jagged Technological Frontier, Organization Science 37(2), 2026 · Art. 349 o.p.: ustawa kończy się na art. 344 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 622) · KIO: pytania i klucz z Karp i in., AI & Law (2026), z poprawkami z replikacji · ETPCz: zajęcia 23.10.2026, odesłania sprawdzone w HUDOC · Aplikacje: Workshop Studio (Wenecja), te same 10 zleceń i automatyczne testy; budowy 31.10–16.11.2026, GPT-4o (4 przejścia) 17.11, Carbon (4 przejścia) 17–18.11 · Gemini 4 Carbon: aplikacja Antigravity, jako agent; pozostałe modele przez API (OpenRouter), 17.11.2026.
Jeden prawnik z BigLaw · wpisy na X, 07.2025–06.2026

Od „nie przyspiesza mnie” do własnych aplikacji

07.2025

„Doświadczonego prawnika AI przyspiesza niewiele. Nie daję jej pisać”.

09.2025

„Nie zlecam już researchu associate’om”. Model kosztuje 200 USD miesięcznie, junior ponad 200 USD za godzinę.

05.2026

„Moje poglądy sprzed roku są dziś beznadziejnie nieaktualne”.

06.2026

„Mam w telefonie kilka aplikacji, których używam codziennie. W całości zbudował je Codex”.

Jedna osoba, nie badanie: prawnik M&A z USA pod pseudonimem prinz (@deredleritt3r). Sam przyznaje, że wierzy w szybki postęp AI.

Wpisy na X (tłum. własne): 11.07.2025 · 25.09.2025 · 17.05.2026 · 16.06.2026 · cała historia w aneksie
FT Innovative Lawyers Europe 2026 · nagrodzone działy prawne

Nagrodzonych łączy jedno: vibe coding

Zrzut artykułu Financial Times „AI shakes up in-house legal teams’ work practices”, Yasmin Lambert, 25.09.2026
Financial Times, 25.09.2026
8 godzin

w dwa kolejne dni CEO Prosusa wpisał kierownictwu do kalendarzy: usiąść z młodszymi kolegami i zbudować przy nich działające narzędzie

100 godzin

nauki programowania i AI rocznie na prawnika w Repsolu; ponad 22 000 zaoszczędzonych godzin

“I don’t have coding as a background, but it absolutely transformed my view, because even I could build something and publish it.” David Tudor, group general counsel, Prosus

Wenecja · warsztat dla studentów praw człowieka · 12–13.11.2026

Co mogą zbudować studenci prawa w dwa dni

Dziewięć różnych aplikacji o głosowaniach w Radzie Praw Człowieka ONZ: tabele, wykresy, porównania dwóch państw, po angielsku i po francusku
Jedno zlecenie i te same dane: głosowania w Radzie Praw Człowieka ONZ.
Materiały z warsztatu: AI and Human Rights, Global Campus of Human Rights, Wenecja (Lido), 12–13.11.2026 · liczby: dziennik Workshop Studio z 12–13.11.2026 · zrzut ściany z 13.11.2026, aplikacje uczestników bez tytułów i nazwisk
Zadanie na dziś · Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania

Dane: uchwały Rady PUO opublikowane na gov.pl

74uchwały Rady PUO
XII 2019 – III 2026
1936stron
933strony to skany
bez warstwy tekstu
5638fragmentów w bazie
po podziale na punkty
Uchwały: gov.pl, Rada PUO (I–III kadencja) · dane: opracowanie własne, 17.11.2026 (OCR, podział na punkty)
Narzędzia · budowa na żywo

Za kilka minut będzie z tego narzędzie

01

Dane

74 uchwały podzielone na punkty.

02

Plan

Model czyta dane i myśli, zanim napisze kod.

03

Państwa życzenie

Jedna funkcja zgłoszona z sali.

04

Budowa

Ok. 2 minuty. W tym czasie pytania.

05

Publikacja

Kod QR i aplikacja w Państwa telefonach.

Na żywo: osobna karta Garage Research (Poznań)
Zapas w decku: K kafelek · B nagranie budowy · P kod QR
Ta sama aplikacja po pół dnia pracy · 17.11.2026

Opinie Rady PUO: wersja pełna

Teaser pełnej wersji · 1 min · V albo kliknięcie: odtwórz / pauza
10:14

Start: 74 PDF-y z gov.pl

12:30

Online: OCR 933 stron skanów, 5638 fragmentów, wyszukiwarka, fragment podświetlony w PDFok. 2 h 15 min, 20 poleceń

17:00

Wersja pełna: nowy wygląd, wersja na telefon, wyszukiwanie po znaczeniu, przewodnik

Kod QR do aplikacji Opinie Rady PUO
Wersja pełna na telefonlszoszk.github.io/
opinie-rady-puo

Ok. 25 poleceń · ok. 8% tygodniowego limitu abonamentu Claude Max · OCR na własnym komputerze: 0 zł

Dziennik projektu (godziny i zużycie limitu): opracowanie własne
Od czego zacząć

Trzy rzeczy do wypróbowania

1

10 pytań z własnej praktyki

Zadane kilku modelom. Jedno o przepis, którego nie ma, jak nasz art. 349.

2

Jedno małe narzędzie

Na dokumentach czytanych na co dzień: uchwały, interpretacje, własne wzory pism.

3

Czas na naukę

Dla siebie i zespołu. Repsol: 100 godzin rocznie.

And you run, and you run to catch up with the sun, but it's sinking
Pink Floyd, „Time”, The Dark Side of the Moon (1973)
dr Łukasz Szoszkiewicz
Wydział Prawa i Administracji UAM
lszoszk.github.io
Kod QR do prezentacji onlineCiemna strona Księżyca
slajdy online
Po wykładzie

Źródła

Użycie AI w pracyAnthropic Economic Index, job explorer (stan na 26.06.2026)

O*NET: Lawyers 23-1011.00 · Tax Preparers 13-2082.00

Thomson Reuters, Future of Professionals 2026: Tax & Audit

Supesu Recruitment, Raport Rynku Prawniczego 2025/26, s. 42 (N. Nowotnik, rp.pl, 5.05.2026)

BadaniaMehmood, Goessmann i Ash, Courts of Tomorrow, CEPR DP21783 (2026) · E. Gent, IEEE Spectrum (12.08.2026)

D. Autor i in., Does AI Assistance Enhance or Erode Expertise?, NBER WP 35720 (2026)

F. Dell’Acqua i in., Navigating the Jagged Technological Frontier, Organization Science 37(2), 403–423 (2026)

Karp i in., Artificial Intelligence and Law (2026): pytania z egzaminu na członka KIO

Halucynacje i testy modeliD. Charlotin, AI Hallucination Cases (2306 spraw, stan na 16.11.2026); daty pism w polskich sprawach: z uzasadnień orzeczeń, opracowanie własne

NSA, postanowienie z 23.06.2026, I FZ 104/26

Vals AI, Tax Agent Bench (stan na 16.11.2026)

Kto budujeprinz (@deredleritt3r), wpisy na X (07.2025–06.2026)

Y. Lambert, AI shakes up in-house legal teams’ work practices, Financial Times (25.09.2026)

A. Karpathy, wpis na X, 24.01.2023 · Materiały z warsztatu w Wenecji (Global Campus of Human Rights, 12–13.11.2026); Workshop Studio: dane własne

Prawo i daneOrdynacja podatkowa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 622

Uchwały Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (gov.pl) · Opinie Rady PUO: aplikacja

Testy własnePostrzępiona granica i postęp modeli: 5 + 10 modeli przez API (OpenRouter) i Gemini 4 Carbon w Antigravity, 17–18.11.2026; odesłania do wyroków sprawdzone w HUDOC.

Obrazy, muzyka i okładka„Narysuj mi prawnika”: obrazy z Google Gemini, OpenAI Codex i ChatGPT. Pink Floyd, The Dark Side of the Moon (1973), w tym wers z „Time”; pryzmat na slajdach: rysunek własny.

Ujawnienie AIPrezentację przygotowałem z wykorzystaniem AI: Claude Opus 5.5 i Claude Sonnet 5.5 (Anthropic, w Claude Code) przy slajdach, wykresach, danych i aplikacji, Claude Sonnet 5.5 także przy budowie na żywo (Workshop Studio); lektor w zapowiedzi aplikacji: ElevenLabs (eleven_multilingual_v2).

gotowy00:00
J dane · N plan · B budowa
Tu pojawi się aplikacja
0 plików0 linii0 kroków

Co robi Claude Code

Kod QR do opublikowanej aplikacji
Publikuję…
kod zadziała, gdy strona będzie online

Aplikacja jest Państwa

…
  • Strona przygotowana
  • Wypycham na GitHub
  • GitHub Pages publikuje
  • Online

Enter wysyła do tej samej sesji Claude Code · Esc zamyka

dane wejściowe

dane/uchwaly.json

…
Plan od Claude Code · tryb planu, bez pisania plików
Plan się tworzy…
B buduj według planu · C dopisz życzenie z sali · N pokaż / schowaj plan · Shift+N nowy plan od zera · Esc zamknij

Sterowanie

→ / ← / spacja — slajdy
J — dane JSON · N — plan (Claude Code w trybie planu; drugi raz: pokaż/schowaj, Shift+N: od zera; C przed budową dopisuje do planu) · B — budowa (po planie: według planu) · X — zatrzymaj
R — odtwórz ostatnie nagranie (tempo 1×) · Shift+R — 4×
A — sama aplikacja na cały ekran · L — aplikacja + log · T — surowy strumień
V — odtwórz teaser (buduje się sam, po cichu, po każdej budowie) · Shift+V — zbuduj nowy w tle
P — opublikuj i pokaż QR (drugi raz P / Esc zamyka)
C — propozycja z sali (dopisanie do sesji) · K — pokaż/ukryj kafelek
M — muzyka na pierwszym slajdzie (Time) · F / przycisk w rogu / podwójne kliknięcie — pełny ekran · H / Esc — zamknij