Nowy Świat

Jak AI zmienia naszą pracę?

Łukasz SzoszkiewiczWydział Prawa i Administracji UAM

E przejdź się po mapie · U zmień świat

Przygotowane z AI · treść, kierunek i decyzje: Ł. Szoszkiewicz · jak powstała ta prezentacja ↗

Zanim ruszymy · legenda mapy

Legenda mapy

  • „Prawnik” = każdy z Was: prawo i administracja.
  • Mapa powstała w oparciu o badania i moje doświadczenia.
  • Badania dotyczą starszych modeli — traktujcie je jako minimum.
  • Liczby się zestarzeją. Patrzcie na kierunek.
02
Mapa · postrzępiona granica

Co leży w granicy, a co poza nią?

Możliwości AI są nierówne: świetne w jednym zadaniu, zaskakująco słabe w sąsiednim, które wygląda na równie trudne. Badacze nazwali to postrzępioną granicą.

1 1 2 2 3 3
co AI robi dobrze zadania, które człowiekowi wydają się równie trudne
W GRANICY
POZA GRANICĄ
1
Kontrola formalna odwołania: termin, opłata, pełnomocnictwoGPT-4.1: 96–100% trafności · 101 spraw KIO
1
Napisanie wyroku na egzaminie do KIO37/100 przy progu 50 · modele z 2025 r.
2
Wykrycie zmyślonej sygnatury, z dostępem do bazy93,5–100% wykrytych
2
Wykrycie wyroku, który istnieje, ale mówi co innego46–83% wykrytych
3
Streszczenie dokumentu, który AI dostała77,2% wymaganych elementów · VLAIR 2025
3
Przywołanie orzeczeń z pamięci, bez sprawdzeniaNSA, I OSK 590/26: części sygnatur nie ma
03
Sąd · od herezji do praktyki

„Oto propozycja, którą — jak podejrzewam — wielu odruchowo potępi jako herezję […]. Ci, którzy — tak jak ja — uważają, że »zwykłe znaczenie« jest podstawową regułą interpretacji tekstów prawnych, powinni rozważyć — podkreślam: rozważyć — czy i w jaki sposób modele językowe oparte na sztucznej inteligencji, takie jak ChatGPT […], mogłyby — mogłyby — znaleźć zastosowanie w analizie interpretacyjnej. Tak oto pomyślałem to, co nie do pomyślenia, i powiedziałem to, czego nie należy mówić.”

USA · 2024 sędzia Kevin Newsom, federalny sąd apelacyjny, zdanie zbieżne · tłum. własne, skrócone

oryginał (EN)

“Here’s the proposal, which I suspect many will reflexively condemn as heresy, but which I promise to unpack if given the chance: Those, like me, who believe that ‘ordinary meaning’ is the foundational rule for the evaluation of legal texts should consider—consider—whether and how AI-powered large language models like OpenAI’s ChatGPT, Google’s Gemini, and Anthropic’s Claude might—might—inform the interpretive analysis. There, having thought the unthinkable, I’ve said the unsayable.”

PAKISTAN 2024–2025

1559 sędziów w eksperymencie — ok. połowa sędziów pierwszej instancji w kraju

+6,3%

więcej rozstrzygniętych spraw, gdy sędziowie dostali AI z dopasowanym szkoleniem

Także: Shenzhen, 2024 — sądowy model pisze uzasadnienie według rozstrzygnięcia sędziego, a sędzia je poprawia · Los Angeles, 2026 — pilotaż AI do streszczeń i projektów rozstrzygnięć

POLSKA 2026

Asystent urzędnika ma w najbliższych tygodniach trafić do Prokuratorii Generalnej RP

PLLuM

polski model: wyszukiwanie i analiza prawa, streszczenia, anonimizacja; do końca roku także samorządy, m.in. Poznań

05
Gildia prawników · jak AI widzi prawnika i urzędnika
„Narysuj mi prawnika w pracy”
Obraz wygenerowany przez Gemini: mężczyzna w garniturze przy biurku pisze na dokumentach, za oknem Warszawa z Pałacem Kultury, na biurku tabliczka Adwokat Piotr Kowalski
GOOGLE · GEMINI
Obraz wygenerowany przez model OpenAI w Codexie: mężczyzna w garniturze przy biurku podpisuje dokumenty, za nim półki z książkami i waga
OPENAI · CODEX
„Narysuj mi urzędnika w pracy”
Obraz wygenerowany przez Gemini: kobieta w granatowej marynarce przy biurku w jasnym urzędzie czyta dokument, na biurku segregatory Sprawy obywatelskie i Wnioski
GOOGLE · GEMINI
Obraz wygenerowany przez Ideogram 4.0: urzędnik przy biurku w Urzędzie Miejskim, monitor kineskopowy, pieczątki, stosy teczek, okienko i petenci czekający na krzesłach
IDEOGRAM 4.0
„Narysuj mi prawnika w starożytnej Grecji”
Obraz wygenerowany przez ChatGPT: mężczyzna w białej todze przemawia do tłumu na schodach, w tle Akropol z Partenonem
OPENAI · CHATGPT
Obraz wygenerowany przez Gemini: mówca w ciemnym płaszczu ze zwojem przemawia z podwyższenia do tłumu na agorze, w tle Akropol
GOOGLE · GEMINI
07
Gildia prawników · czas pracy, badanie brytyjskie

Na co przeznacza czas prawnik w pracy?

Kontakt z klientem
22,8%
Administracja kancelarii
15,7%
„Martwy czas” między zadaniami
15,0%
Redagowanie dokumentów
14,5%
Czytanie i ocena dokumentów
12,6%
Nadzór i rozmowy w zespole
8,4%
Pozostałe
10,9%

w tych zadaniach też się pisze (maile, oferty); badanie tego nie rozbija2017: „bardzo trudno zautomatyzować” — Remus i Levy o pisaniu prawniczym

Czy prawnicy będą zbędni, czy ich praca się zmieni?

08
Gildia prawników · mniej czasu na zadania, więcej na cel

Cel pracy i zadania

otwórz klip osobno ↗
No Priors · 8 stycznia 2026 · 57 s · napisy: tłum. własne

1Co jest odpowiednikiem „pisania kodu” w pracy prawnika albo urzędnika?

2A co jest celem tej pracy?

09
Kuźnia · jedna osoba, cały warsztat

Nowe zadanie: narzędzie, które rozwiąże problem.

Kiedyś: informatyk i prawnik. Dziś: pierwsza wersja w jeden wieczór.

vibe coding: polecenie → kod → narzędzie · przyspieszone
Łukasz Szoszkiewicz przed banerem Ready for AI? na AI for Good Global Summit w Genewie, lipiec 2026
AI for Good Global Summit, Genewa, lipiec 2026
Fragmenty rezolucji Rady Praw Człowieka ONZ 47/23 z 13 lipca 2021 r.: tytuł i wynik głosowania imiennego, 44 za, 0 przeciw, 3 wstrzymujące się, z listą państw; zakreślone: wynik i Polska
dokument źródłowy: rezolucja Rady Praw Człowieka 47/23 (2021)
Łukasz Szoszkiewicz na stoisku Geneva Human Rights Hub pokazuje na monitorze mapę z HRC Voting
Geneva Human Rights Hub, lipiec 2026 · fot. Domenico Zipoli
Zrzut ekranu narzędzia HRC Voting: głosowania imienne w Komisji Praw Człowieka i Radzie Praw Człowieka ONZ
HRC Voting · 7 406 tekstów · 2 730 głosowań imiennych · ponad 260 tys. głosów państw (Komisja i Rada Praw Człowieka + III Komitet ZO)
HRC Voting, profil Polski: mapa świata — państwa na niebiesko głosują w Radzie Praw Człowieka zwykle tak jak Polska (m.in. państwa UE, Australia, Japonia), na czerwono zwykle odwrotnie (m.in. Rosja, Chiny)
z kim głosuje Polska: niebieskie — tak samo, czerwone — odwrotnie

Nie tylko jaRepsol (Hiszpania) — FT 2026: Most innovative in-house legal team in Europe. Ok. 200 osób w dziale prawnym, każda ma 100 godzin rocznie na naukę programowania i AI.

11
Pracownia alchemika · jak powstaje eliksir

Przygotowanie tanieje.
Decyzja i ocena zostają przy Was.

DECYZJAco jest problemem?
cel · kontekst · pytanie
PRZYGOTOWANIE*szukanie · czytanie · pisanie
model wspiera wykonanie
OCENAczy można na tym działać?
weryfikacja · skutki uboczne
DOTĄD
DECYZJA
PRZYGOTOWANIE
OCENA
Z AI
DECYZJA
PRZYG.
OCENA
* część badaczy przestrzega: pisanie to też myślenie — decyzja powstaje w trakcie pisania (Bell i Legg 2026)czas →

Po kolorze nie poznasz. Pełnomocnik powołał trzy postanowienia NSA. Sygnatury prawdziwe, ale „…żadne nie odzwierciedla realnego stanowiska” sądu (I FZ 104/26).Nie tylko u nas. Baza Charlotina: ponad 2000 takich spraw na świecie, z Polski dwie.

13
Pracownia alchemika · rzecznicy patentowi · eksperyment 2026

AI pomaga każdemu.
Uczy tych, którzy mają podstawy.

133 rzeczników patentowych z USA, 3 miesiące z asystentem AI lub bez niego, na koniec test bez AI.

Pisanie z AI

Lepsze zgłoszenia.
Największy zysk u juniorów.

Na koniec, bez AI: ocena projektu

Seniorzy z grupy AI lepsi od seniorów bez AI.
Juniorzy średnio bez zysku.

Na studiach — bez skrótów. W pracy — z AI.Tylko ćwicząc sami, nauczycie się, na co zwracać uwagę, co sprawdzać i co można oddać narzędziu.

14
Port

Wypływacie
na nieznane wody.

Zabieracie wszystko, co zdobyliście po drodze.

Życzę Wam, żebyście ją zdali.muzyka: L. Göransson, „The Trial of the Bow / Vengeance”, The Odyssey (2026), fragment

Coś się kończy, coś się zaczyna.Andrzej Sapkowski, tytuł opowiadania

ZABIERZ MAPĘ
Kod QR do strony z materiałami z wykładu Nowy Świat

podsumowanie i źródła na telefon

Po wykładzie

Źródła

Dell'Acqua i in., Navigating the Jagged Technological Frontier, Organization Science (2026)Legal Education and Training Review (2013), rozdz. 2, tab. 2.6Remus i Levy, Can Robots Be Lawyers?, 30 Geo. J. Legal Ethics 501 (2017)Jensen Huang, No Priors, 8.01.2026 (od 9:03)Snell v. United Specialty Insurance Co., 11th Cir. (28.05.2024), zdanie zbieżne sędziego Kevina NewsomaMehmood, Goessmann i Ash, Courts of Tomorrow, CEPR DP21783 (2026), praca roboczaN. Nowotnik, „Asystent prawny coraz bliżej urzędów”, Rzeczpospolita (29.09.2026)Bell i Legg, The Giving of Reasons: Judgment Writing, Judicial Reasoning, and GenAI, Bond Law Review 38(2) (2026)Mollick, The Dot and the Swarm, One Useful Thing (1.10.2026)Specjalna Sprawozdawczyni ONZ ds. niezależności sędziów i prawników, A/80/169 (2025)Autor i in., Does AI Assistance Enhance or Erode Expertise?, NBER WP 35720 (IX 2026), praca roboczaVals AI, Vals Legal AI Report (VLAIR), 27.02.2025 — raport branżowyHumlum i Vestergaard, Large Language Models, Small Labor Market Effects, NBER WP 33777 (2025)Karp i in., LLM-as-a-Judge is Bad…, Artificial Intelligence and Law (2026)Liu, Stammbach, Henderson, tekst przed recenzją (2026)Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 § 1 pkt 8Magesh i in., Hallucination-Free?, Journal of Empirical Legal Studies 22 (2025)Dahl i in., Large Legal Fictions, Journal of Legal Analysis 16 (2024)NSA, I OSK 590/26 (31.08.2026)NSA, postanowienie z 23.06.2026, I FZ 104/26Dell'Acqua i in., The Cybernetic Teammate, NBER WP 33641 (2025); Organization Science 37(4) (2026)Rada Praw Człowieka ONZ, rezolucja 47/23 (13.07.2021)HRC Voting — Ł. Szoszkiewicz (2026)Chang, AI, Legal Labor, and the Jevons Paradox, NYU Law Review Forum (4.08.2026)Schmitz, Hammond i Chan, Characterizing Agentic Flooding of Government Services, AIES 2026 (preprint)Y. Lambert, „AI shakes up in-house legal teams’ work practices”, Financial Times (25.09.2026), raport FT Innovative Lawyers EuropePlaton, Fajdros, przeł. W. Witwicki (Wolne Lektury, domena publiczna)Synchron, film „Rodney uses The Force to feed his dog” (2025)Szoszkiewicz i Yuste, Mental privacy, EMBO Reports 26 (2025)Ethan Mollick (kanał), The Bitter Lesson, YouTube (2.10.2026, 3:08)Damien Charlotin, AI Hallucination Cases DatabaseIlustracje map i bohaterów (Wiedźmin, Odyseja): wygenerowane w Codexie (OpenAI) na potrzeby wykładu, 25–27.09.2026. Obrazy „prawnik w pracy”: OpenAI (Codex) i Google Gemini, 23.09.2026. Obrazy „prawnik w starożytnej Grecji” (Odyseja): OpenAI (ChatGPT) i Google Gemini, 29.09.2026. Zdjęcie ze stoiska w Genewie (VII 2026): Domenico Zipoli. Muzyka: L. Göransson, „The Odyssey” (2026) — fragment „The Trial of the Bow / Vengeance” na końcu; motyw główny gra tylko na sali.
17