Wykład otwierający

Nowy Świat

Po co studiować prawo, skoro AI zna przepisy?

Łukasz SzoszkiewiczWydział Prawa i Administracji UAM

E przejdź się po mapie · U zmień świat

Przygotowane z AI · treść, kierunek i decyzje: Ł. Szoszkiewicz · jak powstała ta prezentacja ↗

Mapa · postrzępiona granica

Co leży w granicy, a co poza nią?

Możliwości AI są nierówne: świetne w jednym zadaniu, zaskakująco słabe w sąsiednim, które wygląda na równie trudne. Badacze nazwali to postrzępioną granicą (jagged technological frontier).

1 1 2 2 3 3
co AI robi dobrze zadania, które człowiekowi wydają się równie trudne
W GRANICY
POZA GRANICĄ
1
Kontrola formalna odwołania: termin, opłata, pełnomocnictwoGPT-4.1: 96–100% trafności · 101 spraw KIO
1
Napisanie wyroku na egzaminie do KIO37/100 przy progu 50 · żaden model nie zdał
2
Wykrycie zmyślonej sygnatury, z dostępem do bazy93,5–100% wykrytych
2
Wykrycie prawdziwego wyroku z przekręconą treścią46–83% wykrytych
3
Streszczenie dokumentu, który AI dostała77,2% wymaganych elementów · VLAIR 2025
3
Przywołanie orzeczeń z pamięci, bez sprawdzeniaNSA, I OSK 590/26: części sygnatur nie ma
02
Sąd · już nie tylko protokołowanie

Pakistan testuje.
Brazylia wdraża.

PAKISTAN

1559 sędziów w eksperymencie — ok. połowa sędziów pierwszej instancji w kraju

+6,3%

więcej rozstrzygniętych spraw, gdy sędziowie dostali AI z dopasowanym szkoleniem

BRAZYLIA

Sąd Najwyższy ma już cztery systemy AI: VICTOR, RAFA 2030, VitorIA i MARIA

44 min → sekundy

tyle trwa ocena dopuszczalności skargi: u człowieka i w systemie VICTOR

04
Gildia prawników · jak AI widzi prawnika i urzędnika
„Narysuj mi prawnika w pracy”
Obraz wygenerowany przez Gemini: mężczyzna w garniturze przy biurku pisze na dokumentach, za oknem Warszawa z Pałacem Kultury, na biurku tabliczka Adwokat Piotr Kowalski
GOOGLE · GEMINI
Obraz wygenerowany przez model OpenAI w Codexie: mężczyzna w garniturze przy biurku podpisuje dokumenty, za nim półki z książkami i waga
OPENAI · CODEX
„Narysuj mi urzędnika w pracy”
Obraz wygenerowany przez Gemini: kobieta w granatowej marynarce przy biurku w jasnym urzędzie czyta dokument, na biurku segregatory Sprawy obywatelskie i Wnioski
GOOGLE · GEMINI
Obraz wygenerowany przez Ideogram 4.0: urzędnik przy biurku w Urzędzie Miejskim, monitor kineskopowy, pieczątki, stosy teczek, okienko i petenci czekający na krzesłach
IDEOGRAM 4.0
06
Gildia prawników · czas pracy, Anglia i Walia

Na co przeznacza czas prawnik w pracy?

Kontakt z klientem
22,8%
Administracja
15,7%
„Martwy czas” między zadaniami
15,0%
Redagowanie dokumentów
14,5%
Czytanie i ocena dokumentów
12,6%
Nadzór i rozmowy w zespole
8,4%
Pozostałe
10,9%

W 2017 r. badacze pisali, że pisanie prawnicze „bardzo trudno zautomatyzować”. Kilka lat później to pierwsza rzecz, którą robi czatbot.

AI pozwala działom prawnym robić więcej u siebie. „Na zewnątrz będzie się zlecać tylko naprawdę niszową, specjalistyczną wiedzę” — Tom Hambrett, dyrektor prawny Revolutu (FT 2026).

07
Gildia prawników · mniej czasu na zadania, więcej na cel

Cel pracy i zadania

otwórz klip osobno ↗
No Priors · 8 stycznia 2026 · 57 s
Dwa pytania do sali

1Co jest odpowiednikiem „pisania kodu” w pracy prawnika albo urzędnika?

2A co jest celem tej pracy?

08
Kuźnia · jedna osoba, cały warsztat

Nowe zadanie: zbudować sobie narzędzie.

Kiedyś: informatyk i prawnik. Dziś: pierwsza wersja w jeden wieczór.

Fragmenty rezolucji Rady Praw Człowieka ONZ 47/23 z 13 lipca 2021 r.: tytuł i wynik głosowania imiennego, 44 za, 0 przeciw, 3 wstrzymujące się, z listą państw; zakreślone: wynik i Polska
dokument źródłowy: rezolucja Rady Praw Człowieka 47/23 (2021)
Zrzut ekranu narzędzia HRC Voting: głosowania imienne w Komisji Praw Człowieka i Radzie Praw Człowieka ONZ
HRC Voting · 6 346 tekstów · 2 011 głosowań imiennych · ok. 129 tys. głosów państw
HRC Voting, profil Polski: mapa świata — państwa na niebiesko głosują w Radzie Praw Człowieka zwykle tak jak Polska (m.in. państwa UE, Australia, Japonia), na czerwono zwykle odwrotnie (m.in. Rosja, Chiny)
z kim głosuje Polska: niebieskie — tak samo, czerwone — odwrotnie
vibe coding: polecenie → kod → narzędzie · przyspieszone

Nie tylko jaRepsol (Hiszpania) — FT 2026: Most innovative in-house legal team in Europe. Ok. 200 prawników, każdy ma 100 godzin rocznie na naukę programowania i AI.

10
Pracownia alchemika · jak powstaje eliksir

Przygotowanie tanieje.
Decyzja i ocena zostają przy Was.

DECYZJAco jest problemem?
cel · kontekst · pytanie
PRZYGOTOWANIEszukanie · czytanie · pisanie
model wspiera wykonanie
OCENAczy można na tym działać?
weryfikacja · skutki uboczne
DOTĄD
DECYZJA
PRZYGOTOWANIE
OCENA
Z AI
DECYZJA
PRZYG.
OCENA
czas →

Po kolorze nie poznasz. Pełnomocnik powołał trzy postanowienia NSA. Sygnatury prawdziwe, ale „…żadne nie odzwierciedla realnego stanowiska” sądu (I FZ 104/26).

12
Pracownia alchemika · rzecznicy patentowi

AI pomaga każdemu.
Uczy tych, którzy mają podstawy.

133 rzeczników patentowych z USA, 3 miesiące z asystentem AI lub bez niego, na koniec test bez AI.

Pisanie z AI

Lepsze zgłoszenia.
Największy zysk u juniorów.

Na koniec, bez AI: ocena projektu

Seniorzy z grupy AI lepsi od seniorów bez AI.
Juniorzy średnio bez zysku.

Seniorzy z grupy AI przebudowywali całe fragmenty i usuwali ryzyka prawne. Juniorzy poprawiali styl, a problemy tylko opisywali, np. „w zastrzeżeniach jest nieprecyzyjny język”.

Na studiach — bez skrótów. W pracy — z AI.Tylko ćwicząc sami, nauczycie się, na co zwracać uwagę, co sprawdzać i co można oddać narzędziu.

Model może napisać lepiej. Podpisujesz się Ty.

13
Port

Wypływacie
na nieznane wody.

Zabieracie wszystko, co zdobyliście po drodze.
Będziemy Wam pomagać przygotować się na nowe wyzwania.
Powodzenia.

Życzę Wam, żebyście ją zdali.muzyka: L. Göransson, „The Trial of the Bow / Vengeance”, The Odyssey (2026), fragment

ZABIERZ MAPĘ
Kod QR do strony z materiałami z wykładu Nowy Świat

podsumowanie i źródła na telefon

Po wykładzie

Źródła

Dell'Acqua i in., Navigating the Jagged Technological Frontier, Organization Science (2026)Legal Education and Training Review (2013), rozdz. 2, tab. 2.6Remus i Levy, Can Robots Be Lawyers?, 30 Geo. J. Legal Ethics 501 (2017)Jensen Huang, No Priors, 8.01.2026 (od 9:03)Mehmood, Goessmann i Ash, Courts of Tomorrow, CEPR DP21783 (2026), praca roboczaSpecjalna Sprawozdawczyni ONZ ds. niezależności sędziów i prawników, A/80/169 (2025)Supremo Tribunal Federal: „STF amplia uso de inteligência artificial em apoio à atividade jurisdicional”Autor i in., Does AI Assistance Enhance or Erode Expertise?, NBER WP 35720 (IX 2026), praca roboczaVals AI, Vals Legal AI Report (VLAIR), 27.02.2025 — raport branżowyHumlum i Vestergaard, Large Language Models, Small Labor Market Effects, NBER WP 33777 (2025)Karp i in., LLM-as-a-Judge is Bad…, Artificial Intelligence and Law (2026)Liu, Stammbach, Henderson, tekst przed recenzją (2026)Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 § 1 pkt 8Magesh i in., Hallucination-Free?, Journal of Empirical Legal Studies 22 (2025)Dahl i in., Large Legal Fictions, Journal of Legal Analysis 16 (2024)NSA, I OSK 590/26 (31.08.2026)NSA, postanowienie z 23.06.2026, I FZ 104/26Dell'Acqua i in., The Cybernetic Teammate, NBER WP 33641 (2025); Organization Science 37(4) (2026)Rada Praw Człowieka ONZ, rezolucja 47/23 (13.07.2021)HRC Voting — Ł. Szoszkiewicz (2026)Chang, AI, Legal Labor, and the Jevons Paradox, NYU Law Review Forum (4.08.2026)Schmitz, Hammond i Chan, Characterizing Agentic Flooding of Government Services, AIES 2026 (preprint)Y. Lambert, „AI shakes up in-house legal teams’ work practices”, Financial Times (25.09.2026), raport FT Innovative Lawyers EuropePlaton, Fajdros, przeł. W. Witwicki (Wolne Lektury, domena publiczna)Synchron, film „Rodney uses The Force to feed his dog” (2025)Szoszkiewicz i Yuste, Mental privacy, EMBO Reports 26 (2025)Damien Charlotin, AI Hallucination Cases DatabaseIlustracje map i bohaterów (Wiedźmin, Odyseja): wygenerowane w Codexie (OpenAI) na potrzeby wykładu, 25–27.09.2026. Obrazy „prawnik w pracy”: OpenAI (Codex) i Google Gemini, 23.09.2026. Muzyka: L. Göransson, „The Odyssey” (2026) — fragment „The Trial of the Bow / Vengeance” na końcu; motyw główny gra tylko na sali.
16